«بازار همدان»، تکه‌ای از تاریخ/ هم «فال» و هم «تماشا»

بازارهای همدان به عنوان یکی از نقاط مهم در دل تاریخ و تمدن ایران‌زمین جای گرفته‌اند، مراکزی که با معماری اسلامی، از دوره قاجاریه به یادگار مانده‌اند، بازارها محل آمد و شد مردم و گردشگران بودند و هنوز نیز هستند.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بهارستانه به نقل از خبرگزاری فارس، بازارهای همدان یکی از نقاطی هستند که در دل تاریخ و تمدن ایران‌زمین جای گرفته و برخی دارای بافت معماری اسلامی هستند و از دوره قاجاریه به یادگار مانده‌اند.

در همدان این بازارها مرکز شهر قرار دارند و هر یک دارای حرفه مشخصی هستند که مردم نیز بر حسب احتیاجات خود برای تهیه نیازمندی‌ها در بازار حضور می‌یابند.

بازارها و راسته‌بازارهای همدان به جز چند مورد که به خاطر جایگزین شدن اجناس کارخانه‌ای وارداتی هم تغییر نام داده و هم محل فروش اجناس متفرقه شده است، تاکنون سر پا ایستاده‌اند، اما رونق روزهای گذشته خود را ندارند که باید برای حفظ هویت و بافت بازار نسبت به احیای آنها اقدام کرد.

امروز می‌بینیم از بازارهای آهنگرها، گیوه‌کش‌ها، زهتاب‌ها، موتاب‌ها، نجارها، کوزه‌گرها، صحاف‌ها و… خبری نیست و جز نامی از آنها باقی نمانده است که این مسئله زنگ خطری برای نگه داشتن مابقی راسته بازارها و کاروانسراهاست.

اما راسته کفش‌دوزخانه همچنان با احیای بافت بازار به کار خود ادامه می‌دهد هرچند دیگر دوخت کفش ندارد و کفش‌های صنعتی در آن به فروش می‌رسد.

صحافخانه همدان نیز که روزی به صحافی کتاب مشغول بودند، این روزها مشغول فروش لوازم‌التحریر است و عملاً به مغازه‌های فروش کفش کارخانه‌ای و فروش لوازم‌التحریر و سایر اجناس متفرقه تبدیل شده‌ است.

از راسته بازارهای گندمی‌ها، پالاندوزها، خامه‌فروش‌ها و نخودبریزها جز یکی دو دکان در هر راست‌بازار مابقی به مشاغل دیگری می‌پردازند.

اما همدان در گذشته دارای راسته‌بازارهایی با اسامی متنوع و مختلف بوده است که نام آنها امروزه بسیار جذاب است اما با پیشرفت تکنولوژی بسیاری از این مشاغل دیگر کاربردی ندارد و به ناچار جای خود را به دیگر مشاغل داده‌اند.

در ادامه راسته بازارهای همدان معرفی می‌شود:

راسته بازار زنگنه با مظفریه یا حکیم‌خانه، در حد فاصل خیابان عباس آباد ـ باباطاهر، محل عرضه انواع وسائل و لوازم خانگی.

بازار زرگرها، در خیابان باباطاهر، محل خرید و فروش طلا و جواهرات.

سبزه میدان، ابتدای خیابان باباطاهر(ضلع شرقی)، محل عرضه حبوبات، سبزیجات و میوه و تره بار.

بازار کفش‌دوزخانه بزرگ، منشعب از راسته گلشن، عمدتاً محل عرضه کیف و کفش.

بازار کفش‌دوزخانه کوچک، منشعب از راسته گلشن، عمدتاً محل عرضه کیف و کفش.

بازار قنادها (قنادخانه)، در ضلع غربی مسجد جامع، محل عرضه انواع شکلات و آجیل (در سال‌های اخیر تعداد زیادی زرگری و فروشگاه لوازم خانگی نیز دایر شده است.

بازار صحافخانه، در قسمت غربی کاروانسرای گلشن، محل کتابفروشی و نوشت افزار.

بازار صندوق‌سازها، واقع در محوطه ضلع شمالی مسجد جامع، انتهای بازار ذغالی‌ها محل عرضه لوازم خانگی.

بازار قبله (نجارها)، در ضلع شرقی خیابان باباطاهر، محل نجاری و فراورده‌های خراطی.

بازار گلشن، منشعب از خیابان اکباتان ضلع شرقی کاروانسرای گلشن، البسه‌فروشی.

بازار سمسارخانه، در ضلع غربی کاروانسرای میرزاکاظم، قبلاً مرکز چیت‌فروشی بوده ولی امروزه عمدتاً بازار فرش است.

بازار دباغ‌خانه، در چال دباغ خانه منشعب از خیابان اکباتان، محل فروش انواع مصالح ساختمانی که در سال‌های اخیر دباغی‌ها به بیرون شهر منتقل شده‌اند.

بازار حلبی سازها (حلبی سازخانه)، در ادامه راسته قنادها، اغلب ساخت وسایلی از قبیل متعلقات بخاری، کانال کولر، ناودان، منبع آب و نفت، و نوشت افزار فروشی.

بازار چاقوسازها، در ضلع شمالی مسجد جامع، محل تعمیر و ساخت انواع چاقو، کارد، قیچی و کلید.

بازار آهنگرها، زنجیرسازها، چلنگرها، واقع در خیابان اکباتان، محل عرضه قفل، زنجیر و انواع وسایل بنایی مانند ماله، تراز، شمشه و غیره.

بازار پالان‌دوزها، در ادامه راسته گلشن تا ابتدای نمازگاه، محل فروش مواد اولیه فرش مثل: پشم، خامه و دیگر کالاها.

بازار پیغمبر(گونی‌فروش‌ها)، در راسته مقابل مسجد پیغمبر، عمدتاً محل عرضه گونی.

بازار حلاج خانه، در ضلع شرقی کاروانسرای میرزا کاظم، اغلب شامل حلاجی و فروش انواع لحاف و تشک.

بازار رزین‌برها واقع در جنب شاهزاده حسین، محل ساخت انواع سطل آب، چرخ گاری و درشکه.

بازار ذغالی‌ها، در ضلع شمالی میدان امام، در حال حاضر عمدتاً محل فروش انواع وسائل و لوازم خانگی است.

بازار حاج فضل‌الله، در راسته منشعب از ضلع غربی خیابان اکباتان، محل دباغی چرم و فروش ظروف روی و چوب‌فروشی.

بازار حسین‌خانی، منشعب از راسته کلیمی‌ها، محل فروش مواد خوراکی از قبیل برنج و حبوبات.

بازار آهک فروش‌ها، واقع در سرگذر، در این محل بیشتر مصالح ساختمانی عرضه می‌شود.

بازار شیشه‌فروش‌ها (شیشه برها) منشعب از سبزه میدان، محل عرضه شیشه، لوازم ساختمانی، رنگ و ابزار یراق.

بازار علاقبندها، در ضلع شرقی کاروانسرای شریفیه، در این بازار وسائل دست‌ساز مثل لوله بخاری، سطل فلزی، وسایل حلبی قدیمی و اجناس مشابه ساخته و عرضه می‌شود.

بازار فلسطین ( یا یهودی‌ها یا کلیمی‌ها)، واقع در مجموعه بازار، محل عرضه لوازم الکتریکی، پلاستیک، طناب، خامه فروش و غیره .

بازار قصاب‌ها، منشعب از سبزه میدان، عمدتاً محل عرضه گوشت گاو و گوسفند، عطاری و مواد خوراکی دیگر.

بازار قیصریه (موتاب خانه)، منشعب از راسته گلشن، محل کفش دوزی، عرضه پوشاک و خامه فرش.

بازار کاه‌فروش‌ها، در خیابان شهدا روبروی کاروانسرای میرزا کاظم، محل عرضه البسه دست دوم، میوه فروشی، عطاری و خرازی.

بازار کهنه فروش‌ها، پشت شاهزاده حسین، محل فروش البسه دست دوم.

بازار گندمی‌ها، واقع در محل بنه بازار، صنف قناد و قندریز فعالیت دارند و در انتهای راسته گندم فروشی و علافی نیز موجود است.

بازار بزازها، در ضلع شرقی مسجد جامع منشعب از خیابان اکباتان، عمدتاً محل فروش انواع پارچه.

بازار مسگرها، در معابر منشعب از راسته قنادها، شیشه‌برها، نخودبریزها، بیشتر مغازه‌ها به حرفه مسگری اشتغال دارند و انواع لوازم خانگی، لباس، کیف و لوازم پلاستیکی نیز عرضه می‌شود.

بازار سرگذر، در ضلع شمای خیابان شهدا قرار گرفته و در مغازه‌های عطاری، خرازی، بقالی، خواروبارفروشی و لباس‌فروشی، انواع کالاهای مورد نیاز عموم عرضه می‌شود.

بازار نخودبریزها، این گذر محدود به درب شمال غربی مسجد جام و در انتها، عمود بر راسته فلسطین است، که در فروشگاه‌های خرازی عطاری، خواروبارفروشی و لوازم بهداشتی و انواع لوازم مصرفی را ارائه می‌کنند.

بازار اسکندریه در ضلع جنوب غربی بازار واقع شده (ابتدای این راسته از ضلع شرقی خیابان باباطاهر منشعب و در جهت شرق بازار ادامه می یابد) این بازار عمدتاً فرش‌فروشی است.

یکی از نقاطی که در جذب گردشگر به ویژه گردشگر خارجی به همدان اثرگذار است، بازارها به ویژه راسته‌بازارهای با بافت سنتی است که با وجود از بین رفتن کاربری برخی از این بازارها، اما همچنان بافت آنها پابرجاست و می‌تواند هویتی از پایتخت تاریخ و تمدن ایران زمین باشد.

در سال ۲۰۱۸ همدان پایتخت گردشگری آسیاست و بر این اساس بازارها یکی از ظرفیت‌های همدان برای جذب گردشگر است که نباید از این مسئله در معرفی همدان غفلت شود زیرا برخی از این راسته بازارها نیازمند احیای بافت هستند.

انتهای پیام/

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.